Prześwietny raport kapitana Dosa – Eduardo Mendoza

Tytuł: Prześwietny raport kapitana Dosa
Wydawnictwo: Znak literanova
Rok wydania: 2012
ISBN:  978-83-240-1689-1
Liczba stron: 160

Eduardo Mendoza zyskał sobie rzesze fanów dzięki charakterystycznemu poczuciu humoru, którego popis dał w swojej najpopularniejszej trylogii, w której skład wchodzą: Przygody fryzjera damskiego, Sekret hiszpańskiej pensjonarki oraz Brak wiadomości do Gurba.

Jako jeden z najwybitniejszych współczesnych pisarzy hiszpańskich, w Polsce został przyjęty z wielkim entuzjazmem.  Gdy więc w księgarniach pojawiła się pozycja Prześwietny raport kapitana Dosa, postanowiłam dać upust mojej ciekawości i poznać autora od strony komediowej właśnie. Do tej pory bowiem, miałam okazję czytać książki, których do tego gatunku zaliczyć nie sposób, a których lektura określiła mój stosunek do pisarza jako zgrabną sinusoidę – raz zachwycam się, zajmując tym samym pozycję górną, po to, by razem kolejnym wynudzić się dokumentnie i na jakiś czas odstawić Mendozę na najwyższą półkę, z nadzieją, że jeszcze kiedyś mnie zafascynuje.

Z przykrością stwierdzam więc, że Mednoza-komediopisarz, to  nie jest moja wymarzona receptura na udaną lekturę. Choć charakterystyczny humor wyczuwalny był już od pierwszych stron, a absurd gonił absurd, nie zaśmiałam się ani razu, rzadko też moją twarz wykrzywiał nieznaczny grymas, dający nadzieję na większe emocje.

Doceniam charakterystyczną kpinę, ironię i oczka puszczane raz po raz do czytelnika, nie potrafię jednak podejść do nich sercem. Cenię je rozumowo, dostrzegam, a mimo to… pozostaję wobec nich obojętna.

Jaką historią raczy nas Mendoza? Akcję tej powieści ulokował on na statku kosmicznym, dowodzonym przez Horacio Dosa, kapitana, który wystosował wniosek o zakończenie swojej kariery z prawem do odbierania pełnego żołdu. Misja ta, jak domyśla się sam zainteresowany, jest jego ostatnią próbą siły, która ma ukazać czy jest on godny takiej odprawy. Na pokładzie znalazł się szereg charakterystycznych postaci, sprawiających swoim zachowaniem mniejsze lub większe kłopoty, zawsze stanowiące jednak o barwności i niepowtarzalności załogi. Znajdziemy  tu bowiem nie tylko Upadłe Kobiety, których przedstawicielką mianuje się struna, lecz także Nieprzewidywalnych Staruszków oraz sektor Przestępców.
Cechą charakterystyczną tej wyprawy jest nieświadomość celu. Kapitan nie został poinformowany o punkcie końcowym, po to, by jak mu przekazano, zachować możliwie jak największe bezpieczeństwo. 
Bezpieczeństwo jednak jest tutaj sprawą silnie niedocenianą. Bohaterowie stają się uczestnikami niecodziennych wydarzeń, które sami prowokują swoją bezmyślnością czy też brakiem zaufania do siebie samych. Każdy jest przedstawicielem własnych interesów, a ludzie odwiedzani przez załogę na kolejnych Stacjach Kosmicznych, tylko oświadczają dowódcę w przekonaniu, że nikomu nie należy ufać, a życie to niebezpieczna gra o władzę i ciężka próba utrzymania kontroli.
Choć pod płaszczem zabawnej komedii, kryją się prawdy uniwersalne, sposób ich podania był dla mnie męczący. Wcale się dobrze nie bawiłam, wyczekiwałam jedynie końca tej kosmicznej podróży.
Jedyną ciekawą stroną stała się dla mnie forma – historia przedstawiona w formie raportu pokładowego, zwanego przez samego jego twórcę prześwietnym, nadaje opowieści smaczku i charakteru.
Niestety, dla mnie to za mało. Choć wariackość i nietuzinkowość autora widoczna jest już od pierwszych słów, nie jest to typ literatury, który mógłby mnie zachwycić.  Charakterystyczny humor, który nie do każdego przemówi, ale który rozumowo zostanie doceniony na pewno. Prawdziwy statek nieokiełznanych szaleńców płynących przez życie bez celu.

Read More

3, absurd, Eduardo Mendoza, humor, komedia, Wydawnictwo Znak

Krwawy blues – Massimo Carlotto

Tytuł: Krwawy blues
Wydawnictwo: Videograf II
Autor: Massimo Carlotto
Rok wydania: 2011
Kategoria: kryminał noir
ISBN: 9788371839146
Liczba stron: 216

Massimo Carlotto to włoski  twórca znany z cyklu o byłym więźniu i aktualnym detektywie bez licencji – Marco Burarttim. Inspirację do stworzenia serii powieści stało się dla niego własne doświadczenie życiowe. Krwawy blues to pierwsza z cyklu książka, oparta na biografii autora, który został niesłusznie oskarżony o zamordowanie studentki i po kilku latach wypuszczony z więzienia po ułaskawieniu.  Jego przeżycia stały się podstawą do stworzenia wciągającej historii wpisującej się w kanon kryminałów noir.

Bohaterem powieści jest wymieniony już Marco Buratti, były więzień niesłusznie oskarżony o morderstwo, po czasie uznany za półwolnego za dobre sprawowanie, miłośnik dobrego bluesa, było członek zespołu, dzięki któremu przylgnęła do niego etykietka „Aligator”. Obecnie mężczyzna specjalizuje się w pomocy osób zawodowo związanych w sądem, którzy w wyniku różnych wydarzeń wplątali się w związki z półświatkiem. Pewnego dnia o specjalistyczną pomoc prosi go pani Foscarini, wzięta prawniczka zajmująca się kiedyś sprawą mordercy, który w jej mniemaniu był niewinny.
Od pewnego czasu stał się on półwolnym, niestety kilka dni temu zaginął, a w tym samym czasie popełniono morderstwo będące wierną kopią tego sprzed lat. Froscini wciąż wierzy w niewinność swojego klienta i fakt, że został on wplątany w zbrodnię doskonałą, jednak nie potrafi niczego udowodnić dopóki go nie znajdzie. O pomoc w odszukaniu więźnia prosi Burattiego, który pamięta zasady panujące wśród półwolnych i jako jeden z nielicznych zna powagę sytuacji.

Szybko okazuje się jednak, że sprawa ta nie skończy się na odnalezieniu zaginionego nim zrobi to policja, lecz właśnie wtedy się rozpocznie – Buratti znajdzie się w samym centrum wydarzeń, których nigdy nie chciałby zapoczątkować. Wraz ze swoim wspólnikiem Beniamino uwikłają się w prawdziwie emocjonujący pościg, który stanie się ogniwem zapalnym do  rozdrapania starych ran i ujawnienia zapomnianych historii, zaplątanych głęboko w sieć kłamstw.

Krwawy blues wpisuje się w gatunek kryminałów noir, wywodzących się bezpośrednio z kina gangsterskiego. Powstały w wieku XX  czarny kryminał unika jasnego podziału na dobro i zło, stara się grać kontrastami, silnie operuje obrazami nocnego miasta i bezustannie przywołuje postaci obowiązkowe – prywatnego detektywa oraz femme fatale. Wszystkie te elementy stanowią części składowe tej powieści. Choć Carlotto to nie Chandler i daleko mu do tego najwyższej klasy twórcy kryminału noir, doskonale odnalazł się w konwencji, na którą się zdecydował. Jego bohaterowie są niejednoznaczni, trudno mówić o szczęśliwym zakończeniu, a przedmiotem śledztwa prowadzonego przez główną postać jest oczywiście niewyjaśniona zbrodnia, która przyjęła jedynie pozory zdemaskowanej. Warto wspomnieć również o innym elemencie charakterystycznym dla tego gatunku, a który jest tutaj niejako wyznacznikiem całej kariery Burettiego – uwikłanie przeciętnego człowieka w świat przestępczy. Taką przeciętną postacią jest właśnie oskarżony wokół którego rozgrywa się cała akcja – idealny materiał na kozła ofiarnego, przeciętniak o mętnej przeszłości, którego bardzo łatwo da się wrobić, a który nie będzie potrafił się obronić; ale także wszyscy wzięci prawnicy, których sprawami zajmuje się prywatny detektyw bez licencji – człowiek tak samo nieokreślony jak pozostali bohaterowie.
U Carlottiego brak moralizatorstwa, nie sili się on na jasne wskazywanie tego co dobre i tego co złe; robi po prostu to co do niego należy  - kreśli wizerunek przestępczego światka i nie unika przy tym nazywania rzeczy po imieniu.

Twórcy udało się wykreować świat, korty choć brutalny, nie chce zostać opuszczony przez czytelnika. To powieść zgrabnie skonstruowana, wciągająca i co najważniejsze – z wartką akcją, która nie pozwala się nudzić. Doskonała lektura na wakacje, taka, którą warto czytać nocą, by poczuć włoski klimat kryminału noir. Polecam!

Read More

4+, detektyw, kryminał, literatura powszechna, morderca, morderstwo, sensacja, Sztukater, śledztwo, śmierć, Włochy, zabójstwo

Tata XXI wieku - jaki jest?

Tytuł: Tata
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Autor: zbiorowy
Rok wydania: 2012
Kategoria: Biografie, wspomnienia
ISBN: 978-83-7839-173-9
Liczba stron: 200
Cena detaliczna: 34,00 zł

W świecie, w którym powoli zanika patriarchat, a tata ma takie samo prawo pojawić się na placu zabaw z dzieckiem, jak i mama, coraz szybciej zmienia się sposób patrzenia na ojcostwo.

Dziś nikogo nie dziwi, że ojciec nie stanowi jedynie surowej i karzącej głowy rodziny, lecz jest także czułym opiekunem dla swojego potomstwa, który nie boi się, że przez okazywaną miłość rodzicielską zostanie uznany za niespecjalnie męskiego. Wręcz przeciwnie! Postawa kochającego, opiekuńczego ojca stanowi źródło wzruszeń oraz niesłychanie imponuje. Imponuje  to, że prawie żaden mężczyzna nie ma dziś obawy przed okazywaniem uczuć, co do niedawna wcale nie było sprawą tak oczywistą.

Obserwując silne zmiany cywilizacyjne, dziennikarka oraz autorka bajek dla dzieci, Sonia Ross, postanowiła wziąć pod lupę kilku ojców – ojców wyjątkowych, bo zmagających się z piętnem sławy i rozpoznawalności, a co za tym idzie – większymi pokusami oraz niejednokrotnie rzadką obecnością w domu rodzinnym.

Ross przeprowadziła wywiady z czternastoma tatusiami, znanym z szeroko rozumianych mediów – część z nich to aktorzy, sportowcy, muzycy, a część to dziennikarze. Każdy z nich boryka się z trudem odgrodzenia swoich najbliższych od szumu medialnego jaki się wokół nich roztoczył oraz zapewnienia swoim pociechom szczęśliwego i spokojnego dzieciństwa.
W publikacji tej znajdziemy kolejno wypowiedzi Stefana Friedmanna, Andrzeja Grabowskiego, Krzysztofa Hołowczyca, Tomasza Karolaka, Andrzeja Krzywego, Łukasza Nowickiego, Bartosza Obuchowicza, Przemysława Salety, Tomasza Sekielskiego, Marka Siudyma, Krzysztofa Skiby, Michała Wiśniewskiego, Tadeusza Woźniaka oraz Xawerego Żuławskiego.

Każdy z nich odpowiedział na szereg pytań dotyczących trudów ojcostwa w dzisiejszym świecie, podzielił się swoimi radościami i smutkami wynikającymi z posiadania i wychowywania swoich dzieci oraz wrócił wspomnieniami do czasów swojego dzieciństwa. Część wypowiedzi stanowi rozczulający dowód na ojcowską miłość, jest wzruszającym świadectwem istnienia silnej więzi między tatą a dzieckiem; gros jest także próbą zmierzenia się z własną niedoskonałością i tym co w swoim przekonaniu na drodze wychowania niektórzy z artystów zawalili. Niewątpliwie całość stanowi doskonałą lekturę zarówno dla Pań, dla Panów jak i dla osób planujących założenie rodziny – z pewnością będzie to wielka lekcja odpowiedzialności. Bo choć zarówno artyści, jak i ich podejście do pewnych spraw jest całkowicie różne, łączy ich jedno – pragnienie wychowania swoich pociech na osoby zdolne do posiadania i bronienia swojego zdania, a nie ślepo idące za gromadą. Ponadto sławni tatusiowie pragną, by ich dzieci same zaplanowały swoją przyszłość – nie chcą ich ograniczać ani w żaden sposób narzucać swojego zdania. Godne podziwu.

Jacy tak naprawdę są znani z szerokiego ekranu tatusiowie? Czy pozornie rozrywkowi i nieodpowiedzialni mężczyźni, są w stanie zapewnić swojej rodzinie radość życia i poczucie stabilizacji? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdziecie w książce Tata, w której każdy rozdział poprzedzony jest i zakończony zdjęciami sławnych ojców i ich pociech. Gorąco polecam!

Książkę przeczytałam dzięki uprzejmości portalu Lektury Reportera:

http://www.lekturyreportera.pl/ksiazki/jak-byc-dobrym-ojcem-w-xxi-wieku/

Read More

4+, biografia, dzieci, dzieciństwo, dziecko, Lektury Reportera, ojciec, ojcostwo, rodzicielstwo, rodzina, wspomnienia, Wydawnictwo Prószyńki i S-ka

Pozdrowienia

Gorące pozdrowienia  upalnej Chorwacji!:)))

Przepraszam, że aktualnie tak rzadko Was odwiedzam - ale chyba sami rozumiecie :)

Read More

Drugi oddech – Philippe Pozzo di Borgo

Tytuł: Drugi oddech
Wydawnictwo: W.A.B.
Autor: Philippe Pozzo di Borgo
Rok wydania: 2012
Tytuł oryginału: Le second souffle suivi du Diable gardien
Gatunek: powieść biograficzna
Liczba stron: 256
ISBN: 978-83-7747-748-9

Historię Philippe Pozzo di Borgo poznał cały świat. Za sprawą filmu Nietykalni, który powstał na kanwie książki Drugi oddech,  niemalże każdy miłośnik kina miał okazję obserwować narodziny przyjaźni Abdela i Philippe – ludzi pochodzących z dwu zupełnie różnych światów, których łączyło jedno – nietykalność, a właściwie niedotykalność, wyprowadzana od słowa intouchabless, stanowiącego anglojęzyczny tytuł filmu opiewającego życie tego fascynującego tetraplegika.

Jednak także na tym polu zauważalne są różnice – Abdel był niedotykalny ze względu na swoje pochodzenie, stanowił niejako element środowiska pariasów; z kolei Philippe cierpiał na chorobę, przy której prawie każdy dotyk sprawiał mu ogromny ból, a która  jednocześnie powodowała, że gros ludzi starało się go unikać, stanowił on dla nich specyficzne tabu.

Scenariusz Nietykalnych inspirowany jest przede wszystkim dopiskiem do pierwszego wydania książki Drugi oddech, jakim był Diabeł stróż. Określeniem tym mienił Philippe Abdela. Na potrzeby filmu wiele wątków zostało zmienionych, przeobrażonych, pominiętych lub dopisanych, lecz ogólny zarys historii  przyjaźni człowieka wywodzącego się z arystokratycznej rodziny francuskiej i czarnoskórego rzezimieszka pozostał niezmienny.

Philippe po wypadku na paralotni w wieku 42 lat, w konsekwencji którego stał się on paralitykiem, osobą, nad którą trzeba było trzymać 24 godzinną pieczę oraz po śmierci chorej na raka szpiku kostnego żony, całkowicie utracił radość i sens życia. Od tego momentu wymagał opieki specjalnie zatrudnionej do tego osoby, a jego wybór padł właśnie na Abdela, mężczyznę, który szanował tylko tych, którzy szanowali jego, rozwiązującego wszelkie problemy prawem pięści, dumnego i niezdolnego by przyznać się do popełnionych błędów. Między dwójką tak skrajnych charakterów wytworzyła się więź silniejsza niż ktokolwiek mógłby przypuszczać. Philippe lubił otaczać się pięknem, był miłośnikiem muzyki klasycznej, wyznawał bezwzględny szacunek w stosunku do kobiet, dbał o staranne wychowanie dzieci.  Swoje wartości starał się przekazać także nieco nieokrzesanemu Abdelowi. Świadectwo tego zostało zapisane w tej książce.

Nie jest to jednak zwykła summa przyjaźni dwójki osób. Jest to przede wszystkim historia życia Philippe – znajdziemy w tej książce opis jego dzieciństwa oraz wydarzeń sprzed wypadku, utkanych w retrospekcje zgrabnie wplecione w narrację dotyczącą teraźniejszości; znajdziemy także opis samego wypadku oraz tego jak wiele zmienił on w postrzeganiu życia przez głównego bohatera, a jednocześnie autora tych wspomnień. Jak pisze sam di Borgo – nie chciał tworzyć książki mającej stanowić jedynie rozrywkę dla czytającego, nie chciał także popaść w skrajność drugiego typu, będącą konsekwencją opisu swojej choroby – pobłażliwości.[1] Postanowił on jedynie podzielić się swoim doświadczeniem życia, uwrażliwić na piękno, na właściwe przeżywanie choroby i cierpienia, podzielić się obecnością wspaniałych osób w swoim ziemskim przebywaniu oraz przekazać jak niewiele czasami zależy od nas samych, pragnął przestrzec przed tchórzostwem i zachęcić do odwagi. Ta historia to opowieść o dorastaniu Philippe, o historii jego arystokratycznej rodziny, opis prawdziwego uczucia, wreszcie opowieść o bólu codzienności.

To niezwykłe świadectwo życia, bez przesady, udziwnień czy pompatyczności. To zapis wspomnień osoby cierpiącej, a jednak potrafiącej żyć i starającej się nie stać się zgnuśniałym człowiekiem wyżywającym się na innych. Philippe zachował swoją pogodę ducha, mimo kalectwa wciąż czerpie z życia pełnymi garściami.

Ta książka wzrusza swoją szczerością, a tym samym uwrażliwia czytelnika, uczy czerpania radości z tego co mamy, bez względu na to w jakim stanie i okresie życia się znajdujemy. To nie historia choroby, lecz historia życia, wypełniona spostrzeżeniami, które z powodzeniem mogłyby stanowić wartościowe sentencje.

Polecam tę publikację wszystkim, i osobom znającym film, i tym, którzy z historią di Borgo zetknęli się właśnie po raz pierwszy – zarówno dla jednych jak i dla drugich, będzie to lektura odkrywcza i pouczająca. Doskonała w chwilach zwątpienia w celowość własnego istnienia, wyśmienita w czasie radości. Dobra na każdą okazję!
Gorąco polecam!

---

[1] Philippe Pozzo di Borgo, Drugi oddech, W.A.B., Warszawa 2012, s.10.

Read More

4+, choroba, literatura powszechna, miłość, przyjaźń, Wydawnictwo WAB

Don DeLillo - Cosmopolis

Tytuł: Cosmopolis
Wydawnictwo: Noir sur blanc
Autor: Don DeLillo
Rok wydania:2012

Don DeLillo przy okazji książki Punkt Omega stał się dla mnie pisarzem niezwykle frapującym,  a przede wszystkim, wielce wymagającym podczas lektury.  Jego powieści bowiem, to postmodernistyczny wycinek prozy, której nie da się przeczytać w biegu, nad którą trzeba się pochylić dłużej, by odkryć jej esencję. Mało tego –  DeLillo snuje narrację, od której nie da się odpocząć, która potrafi być męcząca, a która jednak, jak podaje wydawca i z czym zgadzam się w stu procentach – hipnotyzuje.  To idealny przykład powieści, przy której trzeba się wykazać umiejętnością czytania między wierszami oraz konsekwencją w zwracaniu uwagi na każde słowo, każdą wyrazową zbitkę, która niejednokrotnie stanowi popis inteligencji pisarza.

Według medialnych doniesień Cosmpolis stanowi jedną z najbardziej kontrowersyjnych książek amerykańskich ostatniego dziesięciolecia. Przeniesienie tej historii na ekran, stanowiło więc doskonałą okazję, by na rynek wypuścić jej wznowienie, a dzięki niemu przypomnieć szerszej publiczności o jej twórcy.

Przedmiotem narracji jest życie 28-letniego multimiliardera, Erica Packera – człowieka sprawiającego wrażenie osoby sukcesu, mającej wszystko, czego może zapragnąć, „ustawionego” do końca swoich dni, pławiącego się w luksusach, posiadającego piękną i bogatą żonę, współpracowników gotowych stanąć za nim murem. Niestety, to wszystko jedynie pozory spełnionego życia. Packer podczas podróży swoją luksusową limuzyną, doznaje swoistej iluminacji. Podczas długotrwałego przebywania w korku, spowodowanym paraliżem miasta, będącym skutkiem przejeżdżania przez Manhatann konduktu żałobnego, zorganizowanego po śmierci popularnego rapera, bohater uświadamia sobie czym tak naprawdę jest jego życie. Istnieje przypuszczenie, że stanie się on kolejną ofiarą potencjalnych zamachów, dokonujących się po serii zamieszek na Times Square. Jak się okaże – sprawcą tego dzieła zniszczenia, wcale nie jest zorganizowana instytucja, lecz pojedynczy, sfrustrowany człowiek.

Cosmopolis stanowi swoiste studium metropolii, w której nie ma miejsca na uczucia, miłość czy sentymenty, lecz w której rządzi technika oraz rozwój liczony w mikrosekundach. To opis tego, co dzieje się z ludźmi bezustannie goniącymi za pieniędzmi, wpatrzonymi w technikę niczym we współczesnego boga determinującego życie każdego.  To historia napisana z rozmachem, obnażająca wizerunek współczesnego bogacza, jaki nosi w sobie wielu z nas.
Cenię DeLillo za umiejętność konstruowania opowieści w taki sposób, że nie ma siły, która mogłaby mnie od niej oderwać. Odczuwam nieskrywaną przyjemność w śledzeniu tego stechnicyzowanego świata, zdehumanizowanego i całkowicie zezwierzęconego, w którym wszystko ma znamię „zaliczania”, „zdobywania” , a na prawdziwe relacje nie ma już miejsca. Przed szereg wysuwa się inteligencja wykorzystywana jedynie w ramach rozwoju technicznego, nie zaś w ramach budowanie lepszych i zdrowszych związków międzyludzkim. Zdrowia tutaj, czytelniku, nie uświadczysz.

Jako podsumowaniem mogę posłużyć się jednym cytatem z powieści, w pełni oddającym perwersję podglądactwa, którą uprawia każdy czytelnik tej książki:

„Eric przeżywał ekstazę. Był zahipnotyzowany. Podziwiał tę scenę, choć jej nie rozumiał.”[1]

Polecam

---

[1] Don DeLillo, Cosmopolis, Noir sur Blanc, Kraków 2012, s.65.

Read More

4+, Ameryka, literatura powszechna, pieniądze, postmodernizm, Wydawnictwo Noir sur Blanc