sobota, 5 października 2013

Błękitny zamek - Lucy Maud Montgomery


Tytuł: Błękitny zamek
Autor: Lucy Maud Montgomery
Wydawnictwo: Egmont
ISBN: 9788323776598
Ilość stron: 280


Lucy Maud Montgomery jest autorką mojego dzieciństwa, stawianą przeze mnie na równi z Frances Hodgson Burnett. Będąc uczennicą szkoły podstawowej zamieniałam długie godziny popołudniowej nudy spędzane w oczekiwaniu na mamę kończącą pracę, na czas niebywale magiczny. W oszałamiającym tempie prześledziłam wszystkie tomy opiewające losy Ani z Zielonego Wzgórza, z wypiekami na twarzy prosząc o kolejne książki autorki, która mnie po prostu oczarowała i do której wracałam zawsze chętnie i z przejęciem. Urzekł mnie klimat jej książek, ich baśniowość i niepowtarzalny nastrój. Nie wiem jak to się stało, że w wędrówkach wyobraźnią autorki pominęłam Błękitny zamek – nikt mi go nie podsunął, nikt nie zaproponował, a ja – wtedy jeszcze bez dostępu do Internetu i szczegółowych katalogów – o jego istnieniu nie miałam pojęcia. Lata mijały, Montgomery trochę się na mojej półce zdążyła zakurzyć, gdy Wydawnictwo Egmont wznowiło tę przez wielu uznawaną za niezwykłą opowieść. Niewiele było mi trzeba, bym wiedziona sentymentem znów zakosztowała w  jej prozie. Co niezwykłe – po latach książki jej autorstwa wcale nie straciły dla mnie na wartości i aktualności. Od wielu klasyków dzieciństwa po latach odpada się z nudów – dorastając zmieniamy się nie tylko my, ale też nasze czytelnicze preferencje, a to co kiedyś sprawiało, że policzki płonęły zaciekawieniem, dziś okazuje się naiwną i nieciekawą historią, niezdolną do wywoływania jakichkolwiek emocji. Z tego powodu niespecjalnie lubię wracać do uwielbianych w dzieciństwie książek, by nie zatracić ulotnego wrażenia o ich wiecznej aktualności. Wierzę i jestem głęboko przekonana, że konkretne książki odnajdują nas w idealnym dla nas momencie [co pięknie zostało opisane w Odessie] i nie ma sensu sztucznie próbować do nich wracać. Na szczęście Montgomery unosi się niejako ponad czasem, zachwycając tak samo mocno w dzieciństwie, jak i teraz.
Jest w jej prozie pewna unikatowość, piękno języka i opowiedzianej historii – często takiej, do której kobiety i dziewczynki, bez względu na wiek, tęsknią i jakiej pragną dla siebie. Ponadczasowe rozterki, wątpliwości, barwne i charakterne postaci damskie, to znaki rozpoznawalne jej tekstów.
Bohaterką Błękitnego Zamku jest Valancy, przez rodzinę nazywana Doss. Jej życie dalekie jest od bajki. W oczach najbliższych uchodzi za starą pannę bez jakichkolwiek perspektyw na zamążpójście. Nie posiada tradycyjnie ładnej buzi, nie budzi zainteresowania, a jedynym co mogłoby przykuć uwagę potencjalnego adoratora są jej skośne oczy. Valancy ma jednak coś, o czym inni nie wiedzą: ogromną wyobraźnię, w której zamieszkuje Błękitny Zamek, pełen wygód i bogactwa, miejsce idealne, bo uosabiające wszystko to, o czym bohaterka zawsze marzyła. W nim też nie musi silić się ona na wymuszoną uprzejmość względem bliskich, którzy wciąż ją poniżają. Nie musi się bać, udawać kogoś kim nie jest i trwać w sztywnych ramach panujących konwenansów.
Nie miały pojęcia, że Valancy miesza w dwóch domach: w przebrzydłym budynku z czerwonej cegły przy Elm Street i w Błękitnym Zamku w Hiszpanii. Zbudowała go sobie jako całkiem mała dziewczynka. Wystarczyło, by zamknęła oczy, a widziała bardzo wyraźnie wieżyczki, chorągiewki i porośnięte sosnami wzniesienie, otulone w delikatny błękit [1].
Życie Valancy odmienia się gdy ta dowiaduje się, że jest śmiertelnie chora i został jej jedynie rok życia. Postanawia ona wówczas postawić wszystko na jedną kartę i ostatnie miesiące spędzić wedle własnego uznania. Zwalcza nieśmiałość i strach, wypowiadając szczere, choć dotkliwe uwagi względem bliskich, opuszcza rodzinny dom i wyrusza na poszukiwanie prawdziwego szczęścia, dalekiego od szarej domowej rzeczywistości. Postanawia się usamodzielnić i zaczerpnąć z życia to, co najlepsze, wprawiając tym swoich bliskich w konsternację i lęk o to czy aby nie postradała zmysłów.
Valancy to postać niebywale dynamiczna, zdolna postawić wszystko na jedną kartę w obliczu poznanej prawdy. To historia o sile charakteru, lekka satyra na życie wedle konwenansów, swoista pochwała życia na własną rękę i według własnych zasad, to wreszcie piękna historia miłości, a także zmiany nastawienia do człowieka po poznaniu zasobności jego portfela.

Piękna, pełna optymizmu, uciechy i nadziei. Antidotum na jesienne smutki i słotę, mieniąca się barwami wyobraźni i prawdziwie urocza opowieść, która nigdy się nie zdezaktualizuje.
Po latach, wciąż niezmiennie pozostaję oczarowana subtelnym i niewymuszonym stylem Montgomery; malowniczością jej opisów, melodyjnością języka, czułością na reakcje bohaterów i niebywały zmysł do opisywania wydarzeń kotłujących się i skrywanych w sercach wielu dziewcząt i wciąż nieujawnionych. Opowieść ta skąpana jest w cieple, które wyziera ze stronic, czyniąc nasze życie bardziej radosnym. Romantyczna, dodająca otuchy, piękna historia, do której warto wracać w każdym wieku.

__________________
[1] Błękitny Zamek, L.M. Montgomery, Warszawa 2013, s. 8.

26 komentarzy:

  1. Moja ukochana powiesc od wielu lat. Pierwszy raz przeczytalam ja w podstawowce i bylam oczarowana. Ba! Nadal jestem.

    OdpowiedzUsuń
  2. Zawsze miałam dobre wspomnienia z "Anią z Zielonego wzgórza", która była jedną z moich ulubionych lektur, więc po "Błękitny zamek" sięgnę z przyjemnością :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Podobny sentyment mnie ku niej pognał:)

      Usuń
  3. Kocham wszystkie książki tej autorki. To powieści ponadczasowe :)

    OdpowiedzUsuń
  4. Ja od tej pani przeczytałam tylko "Anię z Zielonego Wzgórza" i widzę, że dużo mnie pominęło. Postaram się nadrobić wszystkie jej książki jak najszybciej się da, bo ostatnio, kiedy wyciągałam moją Anię dla mojego brata (lektura szkolna) przeczytałam kilka stron i zadziwiło mnie to, że słowa tej książki dalej mnie ruszyły, choć tak jak ty, nie wracam do książek z dzieciństwa, by nie popsuć sobie tego dziecięcego wrażenia.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Otóż to! Ona ma w sobie jakiś nieporównywalny z niczym czar, który nie traci mocy nawet po wielu, wielu latach:)

      Usuń
  5. I kolejna pozytywna recenzja tej książki, mój apetyt rośnie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pozostaje jedynie życzyć smacznego;))

      Usuń
  6. Aż nabrałam ochoty, aby przeczytać ją w tej właśnie chwili. Lubię styl tej autorki, a powyższa historia wydaje się być bardzo ciekawa, więc dlaczego mam nie przeczytać? :)

    OdpowiedzUsuń
  7. Bardzo chętnie wrócę do twórczości pani Montgomery - zwłaszcza, że tej akurat jej powieści nigdy nie czytałam:)
    Pozdrawiam serdecznie!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ufff, myślałam, że tylko ja pierwszy raz się z nią zetknęłam:)

      Usuń
  8. Miło zobaczyć jedną z ulubionych książek dzieciństwa w tak pięknej szacie:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Rzeczywiście, szata piękna, choć okładkowa kobieta na Vacancy nie wygląda...;)))

      Usuń
  9. Ufff... Nie jestem jedyną osobą, która nie czytała tej książki, to jest pocieszające ;)

    Z tego co piszesz wnioskuję, że się nie zawiodę ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie jesteś i cieszę się ogromnie, że i ja sama nie jestem - już się bałam, że moja ignorancja jest szczytowa;)

      Usuń
  10. Mało tego, że narobiłaś mi chęci na sięgnięcie po "Błękitny zamek" to jeszcze mam wielką ochotę wrócić do "Ani z Zielonego Wzgórza" :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Fenomenalnie!:)) Ogromnie się cieszę, że przyszła Ci taka ochota:)

      Usuń
  11. Muszę koniecznie przeczytać. Jak mogłam przegapić coś tak cudownego?

    OdpowiedzUsuń
  12. Bardzo, bardzo lubię "Błękitny zamek" i cieszę się, że to wznowiono. A czytałaś "Emilkę ze Srebrnego Nowiu"? Też ponadczasowe, polecam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie, nie czytałam. Dzięki, że o niej wspominasz, rozejrzę się!:))

      Usuń
  13. to również autorka mojego dzieciństwa, ale tej książki jeszcze nie znam i mam nadzieję szybko nadrobić braki :)

    OdpowiedzUsuń